loader

İhbar süresi nedir, nasıl hesaplanır?

Çalışanların, işten ayrılırken elde edeceği özlük haklarından biri ihbar tazminatıdır. Taraflar ihbar sürelerini gerektiği gibi kullanmadığı ya da işverenin beklemeksizin işçiyi işten çıkarmak istediği durumlarda ihbar süresini beklemeden iş sözleşmesini feshedebilir. Bu durumda, işçiye ihbar tazminatı ödemek durumda kalır. Ancak, bütün bunların bilincinde olabilmek için öncesinde tarafların ihbar süresi haklarının ne olduğunu ve bu sürelerin nasıl hesaplandığını iyi biliyor olması gerekir.

İhbar Süresi Nedir?

Taraflardan biri, iş sözleşmesini feshetmek istediğinde, karşı tarafa bunu bildirmekle yükümlüdür. Ancak bu bildirimle sözleşmenin getirdiği yükümlülükler hemen ortadan kalkmaz. Taraflardan birinin sözleşmeyi feshetmek istediğini karşı tarafa bildirmesi ile ihbar süresi denilen bekleme süresi ortaya çıkar . Yani, işçi ya da işveren iş sözleşmesini feshetmek istediğini bildirdiği anda sözleşme sona ermez. Fesih süreleri boyunca işçi iş görme borcunu yerine getirmek zorunda iken işveren de işçiye karşı tüm sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Ancak ihbar süresinin bitişi ile iş sözleşmesi sonlanmış olur.

Net ihbar tazminatı: 5.600 – 840 – 42,50 = 4.717,50 TL olur.

İhbar Süresi Nasıl Hesaplanır?

İhbar süresi bildirimli fesih hallerinde ortaya çıkan bir kavramdır. Bildirimli fesihte taraflardan biri, sözleşmeyi feshedeceğini önceden bildirmek zorundadır. Sözleşme, bu bildirim süresinin sonunda resmen sona erecektir. Bu süre içerisinde işçi, yeni bir iş arama hakkına sahip olurken işveren de yeni bir işçi arama hakkına sahip olur. Bildirimli fesihlerde tarafların uyması gereken ihbar süreleri iş kanunu ile belirlenmiştir. Bu süreler;

  • Çalışma süresi 6 aydan kısa süren işçi için, fesih bildiriminin yapılmasından itibaren 2 hafta,
  • Çalışma süresi 6 aydan 1 buçuk yıla kadar süren işçi için, fesih bildiriminin yapılmasından itibaren 4 hafta,
  • Çalışma süresi 1 buçuk yıldan 3 yıla kadar süren işçi için, fesih bildiriminin yapılmasından itibaren 6 hafta,
  • Çalışma süresi 3 yıldan fazla olan işçi için, fesih bildiriminin yapılmasından itibaren 8 hafta sonunda iş sözleşmesi sona erer.

Bu süreler kanunla belirlenen en kısa sürelerdir. Ancak yapılan iş sözleşmeleri ile taraflar süreleri artırabilir. Böyle bir durumda ihbar süreleri her iki taraf için de aynı olmak zorundadır.

İhbar süresi, hem işçiyi hem de işvereni ani gelişebilecek durumlara karşı güvence altında tutar. Bu yüzden, bu ihbar süreleri iki taraf için de uyulması zorunlu olan sürelerdir ve uyulmadığı takdirde, uymayan taraf için cezai yaptırımlar mevcuttur.

İhbar Süresinde İş Arama İzni

İşveren, ihbar süresi boyunca, işçiye yeni iş arama izni vermek durumundadır. İşveren bu ihbar süreleri boyunca işçiye yeni iş bulması için gereken süreyi, iş saatleri içinde ve işçinin ücretinden kesinti yapmadan vermelidir.

Kanunda iş arama izninin en kısa süresi düzenlenmiştir ve bundan daha kısa süren bir uygulama kanun dışıdır. Buna göre, iş arama izni günde 2 saatten az olamaz. İş arama sürelerini, her gün 2 saat olacak şekilde kullanabileceğiniz gibi süreleri birleştirerek de kullanmanız mümkündür. Eğer işveren, iş arama iznini vermezse ya da işçiye bu hakkını eksik olarak kullandırırsa, işçinin kullanmadığı sürelerin ücretini ödemek durumundadır. İşveren, işçiyi, iş arama izni esnasında çalıştırırsa, işçinin izin kullanarak alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı olarak ödemek zorunda kalır. İşveren, işçiye ihbar süresi içinde iş arama izni vermezse işçi, iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkına sahip olur.

Bildirim Süreleri ve İhbar Tazminatı Tutarları

İşçinin ihbar tazminatını hesaplamada ihbar süreleri büyük önem taşır. İhbar süresini anlayabilmek için de işçinin kıdemini hesaplamak gerekir. Bunların haricinde ihbar tazminatı hesaplarken, brüt ihbar tazminatını bulup gelir vergisi ve damga vergisini bu ücretten düşerek net ihbar tazminatını elde edebilirsiniz.

İhbar tazminatını örneklendirelim:

İşçi, bir kurumda 01.01.2015 tarihinde çalışmaya başlayıp, 30.01.2019 tarihinde işten çıkarılmış olsun. Son aldığı brüt ücret ise 3.000 TL olsun.

İşçinin çalıştığı süre 3 yıldan fazla olduğu için ihbar süresi 8 hafta yani 56 gündür.

Günlük brüt ihbar tazminatı: 3.000 / 30 = 100 TL

Brüt ihbar tazminatı: 100 TL * 56 = 5.600 TL

Gelir vergisi: 5.600 * %15 = 840 TL

Damga vergisi: 5.600 * 0,00759 = 42,50 TL

Blog

Blog Yazılarımız